Zasiłek pogrzebowy z zagranicy — śmierć za granicą (2026)
Gdy bliska osoba zmarła za granicą, zasiłek pogrzebowy z polskiego ZUS przysługuje, jeśli zmarły był ubezpieczony w ZUS lub pobierał świadczenie ZUS — kwota ryczałtowa 7 000 zł w 2026 r. Do wniosku dołącza się zagraniczny akt zgonu z tłumaczeniem przysięgłym i rachunki za pogrzeb. Dla państw UE/EOG + Szwajcaria działa koordynacja przepisów zabezpieczenia społecznego (rozp. 883/2004).
Kroki po śmierci za granicą
- Kontakt z konsulatem RP — pomoc w formalnościach, informacja o lokalnych procedurach, kontakt z zakładami pogrzebowymi specjalizującymi się w transporcie międzynarodowym.
- Uzyskanie zagranicznego aktu zgonu — dokument wydaje lokalny urząd właściwy dla miejsca zgonu. Dla krajów konwencji haskiej wymagana apostille.
- Decyzja: pogrzeb za granicą czy w Polsce — transport do Polski kosztuje 4 000–20 000 zł, lokalny pogrzeb — koszty według cenników kraju zgonu.
- Transport zmarłego (jeśli wybrano) — wymaga paszportu mortuarnego, zaświadczenia lekarskiego o przyczynie, zgody starosty polskiego powiatu.
- Transkrypcja aktu zgonu w Polsce — w USC właściwym dla ostatniego miejsca zamieszkania lub przez konsulat. Potrzebna apostille / legalizacja oraz tłumaczenie przysięgłe.
- Wniosek o zasiłek do ZUS — druk Z-12, z aktem zgonu (tłumaczenie przysięgłe), rachunkami za pogrzeb (tłumaczenie), dokumentami pokrewieństwa.
Wymagane dokumenty
- • Zagraniczny akt zgonu (oryginał + tłumaczenie przysięgłe)
- • Apostille lub legalizacja konsularna (dla krajów spoza UE)
- • Rachunki/faktury za pogrzeb (z tłumaczeniem)
- • Rachunki za transport zwłok (jeśli dotyczy)
- • Dokument potwierdzający pokrewieństwo
- • Wypełniony druk Z-12
- • Dowód ubezpieczenia zmarłego (jeśli ZUS nie ma danych w systemie)
Kraje UE i EOG — koordynacja
W ramach rozporządzenia UE 883/2004 i 987/2009 świadczenia pogrzebowe są objęte koordynacją. Zasada ogólna: wniosek składa się w państwie zamieszkania wnioskodawcy, a ZUS (lub odpowiednik) przekazuje sprawę właściwej instytucji zagranicznej — tej, w której zmarły był ostatnio ubezpieczony.
Objęte koordynacją: kraje UE, Norwegia, Islandia, Liechtenstein, Szwajcaria.
Umowy dwustronne — wybrane kraje
- Wielka Brytania — umowa po Brexicie z 2023 r.
- Stany Zjednoczone — umowa obowiązująca od 1 marca 2009.
- Kanada, Australia, Izrael, Ukraina, Korea Południowa — umowy dwustronne.
- Bez umowy — zasiłek wypłaca tylko kraj ubezpieczenia zmarłego (jeśli był ubezpieczony tam), w Polsce — o ile zmarły był ubezpieczony w ZUS.
Transport zmarłego do Polski — koszty
| Kierunek | Orientacyjny koszt transportu |
|---|---|
| Niemcy / Czechy / Słowacja | 4 000–7 000 zł |
| Wielka Brytania / Irlandia | 8 000–14 000 zł |
| Włochy / Hiszpania / Francja | 7 000–12 000 zł |
| Skandynawia | 8 000–15 000 zł |
| USA / Kanada (lot + formalności) | 14 000–25 000 zł |
Koszty orientacyjne. Dokładna wycena zależy od kraju, odległości, typu transportu (lotniczy/drogowy) i pakietu usług.
Najczęściej zadawane pytania
Czy mogę otrzymać zasiłek pogrzebowy z ZUS, gdy zmarły zmarł za granicą?
Tak. Jeżeli zmarły był ubezpieczony w ZUS lub pobierał świadczenie z ZUS, przysługuje zasiłek pogrzebowy niezależnie od miejsca zgonu. Kwota w 2026 r. to 7 000 zł. Do wniosku dołącza się zagraniczny akt zgonu (tłumaczenie przysięgłe na język polski) oraz rachunki za pogrzeb.
Co z kosztami pogrzebu za granicą?
Zasiłek 7 000 zł pokrywa do tej kwoty udokumentowane koszty pogrzebu również poniesione za granicą. Wymagane są rachunki z tłumaczeniem przysięgłym. Jeżeli ciało wróciło do Polski, można łącznie rozliczyć koszty pogrzebu zagranicznego + transportu + pogrzebu w Polsce do limitu 7 000 zł (dla osób niespokrewnionych) lub otrzymać ryczałt 7 000 zł (dla członków rodziny).
Jak sprowadzić zmarłego z zagranicy do Polski?
Transport zmarłego z zagranicy wymaga: paszportu mortuarnego (wydawanego przez konsulat lub władze kraju zgonu), zagranicznego aktu zgonu, zaświadczenia lekarskiego o przyczynie zgonu (bez zakaźnej), zgody starosty powiatu w Polsce właściwego dla miejsca pogrzebu, oraz zgody zarządcy cmentarza. Transport organizuje wyspecjalizowany zakład pogrzebowy — koszt 4 000–20 000 zł w zależności od kraju.
Czy kraje UE i EOG mają umowę o zasiłku pogrzebowym?
Tak. W ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego UE/EOG + Szwajcaria (rozporządzenie 883/2004) świadczenia pogrzebowe są wypłacane przez państwo ostatniego zatrudnienia zmarłego, niezależnie od miejsca zamieszkania wnioskodawcy. Wniosek składa się przez ZUS, który przekazuje sprawę właściwej instytucji zagranicznej.
A kraje spoza UE (USA, UK, Wielka Brytania)?
Z Wielką Brytanią obowiązuje umowa o zabezpieczeniu społecznym (po Brexicie). Z USA — umowa z 1 marca 2009. Z Kanadą, Australią, Izraelem, Ukrainą, Koreą Południową — również obowiązują umowy dwustronne. Bez umowy — zasiłek wypłaca tylko kraj ubezpieczenia zmarłego.